HUTBE - İlim Ve Öğretmenin Fazileti                                                                            (Zümer:9)

Muhterem Müslümanlar!

Bilindiği üzere fertlerin ve toplumların maddi-manevi her alanda yükselmelerini ve ilerlemelerini sağlayan unsurların başında, ilim gelmektedir. Bu sebeple dinimiz, ilme, okumaya ve öğrenmeye büyük değer vermiş, ilim tahsilini her müslümana farz kılmıştır. O kadar ki, insanlığa doğru yolu ve gerçek saadeti göstermek üzere indirilmiş olan, Kur'an-ı Kerim'in ilk emri "oku" olmuştur.

Bütün insanları bir tarağın dişleri gibi eşit sayan İslamiyet, "Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?"⁽¹⁾

"Allah içinizden iman edenlerle, ilme nail olanların derecelerini yükseltir."⁽²⁾

"Kulları içinde gerektiği şekilde ancak ilim sahipleri korkar."⁽³⁾ gibi ayet-i celilelerle ilim sahiplerini diğer insanlardan ayırıp yükseltmiş, "sakın cahillerden olma"⁽⁴⁾

"Cahillerden yüz çevir"⁽⁵⁾ anlamındaki pek çok ayet-i celile ile de cehaleti ve bilgisizliği yermiştir.

Kur'an-ı Kerim'e göre, her türlü kötülüğün, batıl inanç ve sapık düşüncelerin, hatta şirkin ve küfrün gerçek sebebi cehalettir. İlim, küfrü ortadan kaldıran, sapıklığı yok eden ve karanlığı yırtan, hakikat yolunu aydınlatan bir ışıktır. Hak batıldan, hayır şerden, iyi kötüden, doğru eğriden, güzel çirkinden ilim ile seçilir. İlim serveti mal servetinden üstündür.

Mal sarfetmekle azalır, ilim ise sarfetmekle çoğalır. Yemek ve içmekten kesilen hasta gibi ilim ve hikmetten mahrum olan ruh ta ölüme mahkumdur. Çünkü vücudun gıdası yemek ve içmek, ruhun gıdası da ilim ve hikmettir. Gerekli ilmi öğrenmek, farz, öğretmek ise en büyük sadakadır. Bu sebepledir ki, dinimiz ilim ile uğraşmayı nafile ibadetten üstün saymış ve ilim rütbesini rütbelerin en yükseği olarak kabul etmiştir.

İlmin ve ilim öğrenmenin değeri konusunda Peygamberimizin yüzlerce hadis-i şerifi arasında şunlar ne kadar dikkat çekicidir.

"Çin'de bile olsa, ilmi alınız. Çünkü ilim, kadın erkek her müslümana farzdır."⁽⁶⁾

"İlim ve hikmet mü'minin yitiğidir. Onu nerede bulursa alır."⁽⁷⁾

"İlim öğrenmek için bir saat çalışma, bana gece sabaha kadar ibadet etmeden daha hoştur."⁽⁸⁾

"İlmin fazileti, ibadetin faziletinden üstündür. Az ilim, çok ibadetten hayırlıdır."⁽⁹⁾

"Kişinin ilimden bir konu öğrenmesi, bence bin rekat nafile namaz kılmasından daha güzeldir. İlim tahsili sırasında ölen kişi şehittir."⁽¹⁰⁾

"Dünyayı isteyen ilme sarılsın, ahireti isteyen ilme sarılsın; hem dünyayı, hem ahireti isteyen yine ilme sarılsın."⁽¹¹⁾

Aziz Mü'minler;

Bu hadis-i şerifler açıkça gösteriyor ki, müslümanlıkla bilgisizlik birbirine tamamen zıttır. Cehalet ve tembelliğin dinimizde asla yeri yoktur. Hiçbir din, müslümanlık kadar insanlığı ilme ve öğrenmeye teşvik etmemiştir. İlme en yüksek değeri veren müslümanlık alime, hocaya ve öğretmene de büyük paye vermiş ve saygı göstermiştir. Peygamberimizin şu hadis-i şeriflerinde bu husus ne güzel dile getirilir: "Allah, kime hayır dilerse onu din ilminde derinleştirir."⁽¹²⁾

"İki kişiye hased derecesinde imrenilir; biri, Allah'ın verdiği malı hak yolunda sarfeden zengin; diğeri de Allah'ın verdiği ilmi insanlara öğreten ve aralarında ilmi hükümler veren alim."⁽¹³⁾

"Alimler, halk arasında Allah'ın güvenilir kişileridir."⁽¹⁴⁾

Hz. Ali'ye isnad edilen "Bana bir harf öğreten, beni kendisine kul-köle etmiş olur." sözü ile "Öğünmek ilim ehline mahsustur.

Çünkü onlar, doğru yolda oldukları için, arzu edenler de doğru yolu gösterirler. Herkesin derecesi bilgisiyle ölçülür. Alim ol ki, ölmeyesin.

Çünkü insanlar ölür, fakat alimler diridirler, eserleri ile yaşarlar" vecizesi de alime, hocaya ve öğretmene verilen değeri göstermek bakımından dikkat çekicidir.

Aziz Mü'minler;

Müslüman Türkler olarak büyüklerimize, alimlerimize ve hocalarımıza karşı yüreklerimizde taşıdığımız ve her vesileyle gösterdiğimiz saygı ve tezahürat, dinimizin bu telkinlerinden kaynaklanmaktadır.

O halde ilmin, alimin ve hocalarımızın kıymetini bilelim. Her işimizde ilmi kendimize rehber edinelim.

Çocuklarımıza, büyüklerine, öğretmenlerine saygılı olmayı öğretelim. Onları bugün için değil, ilmin ve faziletli öğretmenlerinin rehberliğinde yarınlar için hazırlamaya çalışalım.
--------
1)Zümer;9. 2)Mücadele:11. 3)Fatır;29. 4)En'am;35. 5)A'raf;199. 6)Keşfu'l hafa,1- /138(H.N.397). 7)Keşfu'l hafa;1/363(H.N.159) 8)Et-Terğıb; 1/102. 9-10)Et-Terğıb;1/97. 11) A.H. Akseki İslam;1/510. 12)Et-Tac;1/153. 13)Et-Tac;1/59. 14)Ecamius'Sağır;2/59.        DİYANET       Sazak - 23 Haziran 1995