Bütün bu sebeplerden dolayı ailenin en önemli vazifesi sağlıklı nesiller yetiştirmektir. Toplumun devamını ve güçlenmesini sağlamada çocuk yetiştirme ehemmiyet kazanmaktadır.

Anne-baba çocuk eğitiminde şu hususlara dikkat etmelidir:

Çocuk yetiştirirken aşırı koruyucu olmamalıdır. Bütün işleri onun adına yapmak yanlıştır. Çocuğun her isteğini emir gibi yerine getirmemek lazımdır. Bu davranışlar sonucunda çocuk şımarır ve şahsiyetini kazanamaz.

Çocuğu yetiştirirken ilgisiz olmamalıdır. Çocuk şımarır diye ona sevgisini göstermeyen anne ve babalar vardır. Onu içinden seven, uykudayken seven insanlar çocukla kendi arasına duvar örmüştür.

Çocuklara asık suratlı, aksi davranmayın. Çocuğa karşı verilebilecek en güzel hediye tebessümdür. Başkasından alamadığımız öfkemizi onlardan çıkarmamalıyız.

Bir suç işlediğinde hemen cezalandırmamalıdır. Niyetini anlamaya çalışın. Ceza verirken bile hangi davranışına karşılık verdiğinizi açıklayın. Asla “seni sevmiyorum” “asla sevmeyeceğim” dememelidir.

Çocuğun hislerine değer verin. Dertlerini paylaşın. Bir sıkıntısı olduğu zaman gideceği güvenli bir yer olduğunu bilsin. Çocuğunuzu her davranışında hemen yargılamayın ki size her türlü derdini anlatabilsin.

Anne-babalar çocuklarını birbirleriyle korkutmamalıdır. Yapılan yanlış davranışlar anlatılarak hatasının yapılmaması gereken davranış olduğu izah edilmelidir.

Çocuklarınızla alay etmemelidir. Şakalaşma ve espriler dahi onların anlayacağı dilde olmalıdır. Soru sordukları zaman ilgilenmelidir.

Çocuğun önünde asla kavga etmemelidir. Birbirlerine saygılı davranmayan anne babanın çocuğun kendilerine saygı göstereceğini beklemeleri boş bir hayaldir.

Çocuğun her davranışı tenkit edilmemelidir Yaptığı yanlışlar varsa bağırarak, kızarak, hele hele şiddete başvurarak değiştirmek çok zordur.

Çocuk yetiştirmede kelimelerden çok, davranışlar önemlidir. Çocuktan istenilen davranışlar sözden ziyade davranışla olmalıdır. Kendimizin yapmadığı şeyi çocuktan istememeliyiz. Yaparak yaşayarak ona model olmalıyız.

Çocuklarınız arasında eşit davrandığınızı gösterin. Birbirlerini kıskanmalarını önleyin. Çocuğunuza bütün canlılara iyi davranmalarını öğütleyin. Yaratandan ötürü yaratılan her şeyin sevilmesi lüzumunu anlatın. Her canlıya sevgiyle yaklaşması gerektiğini öğretin.

İntikam ve kin duygusunun insanı yiyip bitiren bir hastalık olduğunu çocuğunuza anlatın. Birine kızdığımız zaman öfkemizi yenmenin ne büyük yiğitlik olduğunu çocuk bilmelidir. Affetmek, çocuğun kişiliğini geliştiren, olgunlaştıran en büyük duygudur.

Çocuğun seviyesi üzerinde anlayamayacağı bilgiler vermeyin.

Düzenli uyku ve yemek alışkanlığı kazanması için çocuğunuza yardımcı olun. Düzensiz bir hayat başarıyı engelleyecektir.

Planlı olmaya çocuğunuzu teşvik edin. Her davranışın yerinde ve zamanında güzel olduğunu anlatın.

Temizliğe ve düzenli olmaya teşvik edin. Bunun için beğendiğiniz davranışlarını ara sıra ödüllendirin. “Ben olmazsam sen bir iş yapmazsın” asla demeyin. Onu kendi başına iş yapmaya teşvik edin. Öfkelendiğiniz zaman ani tepkiler göstermeyin. Öfkenizi yatıştırmaya çalışın. Elinizi yüzünüzü yıkayın. Ayakta iseniz oturun. Niçin kızdığınızı mutlaka açıklayın...

Osman ÇİZMECİ
Sınıf Öğretmeni

Kaynak: Yumurcak Dergisi (Süller İlköğretim Okulu Yayın Kolu) Sayı: 6. Sayfa: 2. – Ocak 2001